Về tư tưởng Hồ Chí Minh
Ngày 15/6/2003. Cập nhật lúc 13h 20`
Trung tướng, GS triết học Lê Xuân Lựu
Báo cáo Chính trị Đại hội IX của Đảng khẳng định : "Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây dựng đất nước Việt Nam theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh". Đồng thời, Báo cáo Chính trị chỉ ra : "Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm lý luận chính trị toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lê-nin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại". Báo cáo Chính trị cũng khái quát hệ thống quan điểm tư tưởng Hồ Chí Minh về các vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam. Để góp phần làm rõ hơn bản chất và nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh, trong phạm vi bài báo nhỏ này, xin đi sâu vào 2 vấn đề cốt lõi : Nguồn gốc tư tưởng Hồ Chí Minh và sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lê-nin vào thực tiễn cách mạng nước ta, việc bổ sung và phát triển nó.
A - Nguồn gốc tư tưởng Hồ Chí Minh
Qua nhiều công trình nghiên cứu và nhiều cuộc thảo luận, đến nay hầu như đã có sự nhất trí về 3 nguồn gốc sau đây của tư tưởng Hồ Chí Minh. Đó là chủ nghĩa yêu nước, truyền thống văn hóa và nhân ái Việt Nam, những tinh hoa văn hóa nhân loại và chủ nghĩa Mác - Lê-nin. Nhưng khi đề cập đến vai trò, vị trí của mỗi yếu tố vẫn còn ý kiến khác nhau.
Để thấy được yếu tố nào là nguồn gốc nền tảng và chủ yếu nhất của tư tưởng Hồ Chí Minh, không thể đâu khác ngoài việc tìm nó ở sự hình thành và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh ; ở hoạt động của Người trong suốt cả cuộc đời cách mạng và ở những khẳng định của Người về vai trò nền tảng tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lê-nin đối với Đảng Cộng sản ; vai trò của chủ nghĩa Mác - Lê-nin đối với sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam và đối với thắng lợi mà cách mạng Việt Nam đã giành được.
Chúng ta biết rằng, sau hàng chục năm bôn ba tìm đường cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến với chủ nghĩa Mác - Lê-nin, nghiên cứu và tiếp thu nó. Từ đó đã diễn ra một bước ngoặt trong tư tưởng cách mạng của Người, hình thành ở Người chủ nghĩa yêu nước kiểu mới dựa trên hệ tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lê-nin. Người đã tìm thấy ở chủ nghĩa Mác - Lê-nin con đường giải phóng dân tộc trong thời đại ngày nay.
Chủ nghĩa Mác - Lê-nin không phải là nguồn gốc duy nhất của tư tưởng Hồ Chí Minh, nhưng là nguồn gốc nền tảng và chủ yếu nhất. Chính nguồn gốc này đã đưa tinh thần yêu nước ở Hồ Chí Minh lên tầm cao mới của thời đại, vượt ra khỏi những hạn chế của nhiều sĩ phu yêu nước trước đây. Và cũng chính trên cơ sở thế giới quan và phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa Mác - Lê-nin mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiếp thu và phát triển chủ nghĩa yêu nước Việt Nam, truyền thống văn hóa và nhân ái Việt Nam, những tinh hoa văn hóa nhân loại.
Chủ tịch Hồ Chí Minh chẳng những lấy chủ nghĩa Mác - Lê-nin làm nền tảng tư tưởng của mình, truyền bá nó vào Đông Dương, mà đã hoạt động không mệt mỏi để thành lập Đảng Cộng sản. Suốt cả cuộc đời hoạt động của Người, Người đã chăm lo giáo dục chủ nghĩa Mác - Lê-nin cho cán bộ, đảng viên, cho nhân dân ta để làm cho nó thực sự trở thành nền tảng tư tưởng của Đảng ta, trở thành hệ tư tưởng thống trị trong Đảng và trong xã hội ta. Người đặc biệt quan tâm xây dựng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên lòng tuyệt đối trung thành với bản chất cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lê-nin. Nhờ vậy mà Đảng ta luôn luôn có được đường lối, chủ trương chính sách đúng đắn, ít phạm sai lầm về chính trị ; đội ngũ đảng viên, nhân dân tiếp thu và thực hiện tốt đường lối, nhiệm vụ nên cách mạng nước ta đã đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.
Khi nói về vai trò của chủ nghĩa Mác - Lê-nin đối với Đảng Cộng sản, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra : Cách mạng muốn thành công thì phải có đảng cách mạng lãnh đạo. Đảng đó phải lấy chủ nghĩa Mác - Lê-nin làm nền tảng tư tưởng của mình ; vì